Enerji işkolunda son on yılda en az 372 işçi çalışırken hayatını kaybetti

Sağlık (isigmeclisi@gmail.com) - isigmeclisi@gmail.com | 21.09.2023 - 11:40, Güncelleme: 21.09.2023 - 11:51 4924+ kez okundu.
 

Enerji işkolunda son on yılda en az 372 işçi çalışırken hayatını kaybetti

Öncelikle Tunceli’de hakları için direnen Enerji-Sen üyesi Aksa Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. (FEDAŞ) işçilerini selamlıyoruz... Raporumuzun girişinde “FEDAŞ işçisi arkadaşlarımız ne istiyor” sorusunu gündeme getirmek istiyoruz. Biz sorduk, onlar yanıtladı:
FEDAŞ işçileri ‘yaşamak için’ 44 gündür direnişte.. Enerji işkolunda son on yılda en az 372 işçi çalışırken hayatını kaybetti 1- Asgari ücret düzeyinde maaş alıp yüksek iş temposuyla çalışmaya zorlanan işçiler, işçi alımı yapılarak iş yoğunluklarının azaltılmasını, maaşlarının insanca yaşayacak bir düzeye yükseltilmesini, mobbing, baskı ve tehditlerin son bulmasını talep ediyor. 2- Örneğin sekiz işçinin yapacağı bir iş iki işçiye kısa bir sürede yaptırılmaya çalışılıyor. Bu da çoğu zaman iş kazalarının olmasına neden oluyor. Kazancı Holding’e bağlı FEDAŞ yöneticileri işçiler üzerinde sürekli bir baskıyla işi sürdürüyor. 3- İşçi sağlığı ve iş güvenliği görmezden geliniyor. Daha bir hafta önce Elazığ ve Bingöl’de iki işçi arkadaşımız çalışırken ağır yaralandı. Hayati önem taşıyan bir işkolu olan enerji işkolunda işçilerin hayatı işverenler için maalesef önem taşımıyor. 4- İçinde bulunduğumuz enflasyon, pahalılık koşullarında asgari ücret seviyesinde ücretlerle çalışıyoruz. Önceki yıllarda kazandığımız mesai ve yemek ücretleri hakkımız bile yıldan yıla eriyerek gülünç rakamlara düşmüş durumda. 5- Yazın kırk derece sıcakta kışın sıfırın altında soğukta zorlu arazi şartlarında kalitesiz ekipmanlarla çalışıyoruz. İşte FEDAŞ işçileri ve sendika, sorunların çözümü için patronla her türlü diyalog kanallarını da kullanmasına rağmen önce 17 işçi hukuksuzca işten çıkarıldı. İşten çıkarılan Feyyaz Doğan yaşadığı strese bağlı olarak kalp krizi geçirdi ve iki gün yoğun bakımda kaldı. Devamında Elazığ’da Bölge Müdürlüğü’nde gerçekleştirilen görüşme sonrası 17 işçi daha işten çıkarıldı ve sayı 32’ye yükseldi. Bu süreçte yaşananları sorduk: 6- 44 gündür yasalar çerçevesinde “işten kaçınma hakkı”mızı kullanarak acil durumlar hariç işe çıkmıyoruz. 7- Hastane ve kentin su pompaları gibi acil durum gerektiren arızaları yapmamıza rağmen Fırat Aksa, abonelerine SMS’ler atarak yaşanan arızaların sorumlusunun işçiler olduğunu ifade edip halkla işçileri karşı karşıya getirmeye çalıştı. 8- Şirket yöneticileri buradaki işçilerin sorunlarını çözmek yerine çevre illerden işçi getirip bilmedikleri hatlarda çalışmaya zorladılar. 9- Çevre illerden getirilen işçi arkadaşlarımızla konuştuğumuzda “işten atılmakla tehdit edildik ondan geldik” diyorlar. Bilmedikleri hatlarda, trafolarda canlarıı pahasına çalıştırmak istiyorlar. Biz kendi durumumuzu anlattığımızda polis-jandarma zorlanmasına rağmen “çalışmak istemiyoruz kimsenin ekmeğinde gözümüz yok” diyerek geri dönüyorlar... Ve sonsöz olarak da ekliyorlar: “İşçiyiz, Haklıyız, Kazanacağız...” Enerji işçileri, 12 yıldır mücadelesini sürdüren İSİG Meclisi’nin de kurucu unsurlarından birisini oluşturuyor. Bu noktada dayanışmamızı güçlendirmek ve işkolundaki mücadeleye katkı sağlamak için hazırladığımız son on yılı kapsayan “Enerji İşkolu İş Cinayetleri Raporu”nu paylaşıyoruz...   Yüzde 64’ünü ulusal basından; yüzde 36’sını ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, sendikalar ve yerel basından öğrendiğimiz bilgilere dayanarak tespit ettiğimiz kadarıyla, 2013 yılında 33 işçi, 2014 yılında 31 işçi, 2015 yılında 39 işçi, 2016 yılında 35 işçi, 2017 yılında 49 işçi, 2018 yılında 10 işçi, 2019 yılında 40 işçi, 2020 yılında 41 işçi, 2021 yılında 32 işçi, 2022 yılında 42 işçi ve 2022 yılının ilk sekiz ayında 20 işçi olmak üzere; 2013 yılından bugüne “en az” 372 enerji işçisi “iş cinayetleri”nde hayatını kaybetti... Enerji işçilerinin ölümlerine dair bazı hususun altını çizelim: • Temel kriterimiz “bütün iş kazalarının önlenebilir olduğu”dur. İşçi ölümlerinin önlenebilir olması yüzünden yaşananları “iş kazası” değil “iş cinayeti” olarak tanımlıyoruz. • Bizler hazırladığımız raporlarda “geniş anlamda işkollarını” temel almamıza rağmen bu rapora özel olarak “dar anlamda nace kodlarını” esas aldık. Yoksa bu işkolundaki birçok arkadaşımızın işsizlik ya da iş değiştirme süreçlerinde “serbest elektrikçilik” yaptığını hatırlatmakta fayda var. • Geleneksel olarak enerji işkolunda çalışanların büyük bir çoğunluğu erkek işçi. Kadın işçiler çoğunlukla büro işlerinde çalışıyorlar. Bu dönemde sadece dört kadın işçinin ölümünü tespit edebildik. Kaybettiğimiz kadın arkadaşlarımız rüzgar enerji santralinde yardımcı hizmetlerde, doğalgaz müşteri hizmetlerinde, özel firmada üretim biriminde ve hidroelektrik santralinde elektrik teknisyeni olarak çalışıyorlardı. • Yine enerji işkolunda taşeron gibi esnek çalıştırma modelleri yaygın olsa da “mülteci-göçmen işçi” çalıştırıldığına dair elimize ulaşan bir bilgi yok. Ancak taşeron marifetiyle kısa süreli yardımcı işlerde (trafo boyama, DSİ’de tel çekme vb.) mülteci-göçmen işçi çalıştırıldığına şahit olduk.   Enerji işkolunda iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle: Elektrik Çarpması nedeniyle 168 işçi; Yüksekten Düşme nedeniyle 48 işçi; Trafik, Servis Kazası nedeniyle 48 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 30 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 14 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 13 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 12 işçi; Covid-19 nedeniyle 10 işçi; Şiddet nedeniyle 8 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 6 işçi; Kesilme, Kopma nedeniyle 3 işçi; İntihar nedeniyle 3 işçi; diğer nedenlerden dolayı 9 işçi hayatını kaybetti… • Elektrik çarpması sonucu ölümler, yüksekten düşmeler, yanma ve patlamalar ilk sıralardaki ölüm nedenleri. Temel önlemler alınsa ve denetimler yapılsa bu ölümlerin önlenebileceği aşikar. (İSİG Meclisi’nin tasnifleri tüm işkollarına göre yapıldığı için enerji işkolundaki ölüm nedenlerinin ayrıntılı incelenmesi gerekir. Zira elektrik çarpması, ark parlaması, yüksekten düşme, yanma, kalp krizi gibi ölüm nedenleri işkolunda içiçe geçmektedir.) • Enerji altında çalışma ve enerji hatlarına yakın çalışma yaygın olduğu için alçak gerilim ve yüksek gerilimde elektrik akıma kapılıp ağır yanık (çoğu bölgede yanık üniteleri de yok) ve yaralanmalarla yaşamak zorunda kalan çok sayıda işçi var. Yine manyetik alan ve radyasyon maruziyetinin henüz sebebi açıklanmamış meslek hastalıklarına neden olabileceği de ekleyelim.   Enerji işkolunda iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle: 14 yaş ve altı 1 çocuk işçi, 15-17 yaş arası 1 çocuk/genç işçi, 18-29 yaş arası 116 işçi, 30-49 yaş arası 208 işçi, 50-64 yaş arası 31 işçi, 65 yaş ve üstü 4 işçi, Yaşını bilmediğimiz 11 işçi hayatını kaybetti… • Türkiye’de neredeyse çocuk işçiliğin olmadığı sektörlerden birisi enerjidir. Ancak TEİAŞ’ın yüksek gerilim ve altyapı çalışmalarında çalışan taşeron şirketlerde temel olarak “aile emeği” esastır ve toplu olarak çalışmaya gelen erkek işçiler içinde “yardım eden” gençler/çocuklar da bulunmaktadır. Ölen iki çocuk da bu kapsamda çalışmaktaydı. • Sektörde özellikle iki yıllık yüksek okul mezunu çok sayıda genç işçi çalışmaktadır. Nitekim ölen işçilerin üçte biri 30 yaş altındaki genç işçilerdir ve güvencesiz koşullarda çalışmaktadırlar. • Sektör en geç özelleştirmelerin hayata geçirilebildiği ve hala devlet işletmelerinin olduğu bir alandır. Bu yüzden 50 yaş üstündeki ölümler Türkiye ortalamasının altındadır. Bu durum belli bir yaş üstü ve kalifiye olan enerji işçilerinin eski kuşağının görece olarak daha korunmalı çalışmış olduğunun bir göstergesiydi.   Enerji işkolunda iş cinayetlerinde ölenlerin 19’u (yüzde 5,1) sendikalı işçi, 353’ü ise (yüzde 94,9) sendikasız. Bu noktada bazı hususların altını çizmek gerekiyor. • Sendikaların açıklamaları, taziyeler, sosyal medya paylaşımlarını takip ederek ya da mesai arkadaşlarının bildirimlerine göre tespit edebildiğimiz kadarıyla ölen işçilerin 19’u sendikalı. Ancak sektörde geleneksel olarak hakim bir sendika mevcut ve son açıklanan istatistiklere göre de yüzde 27 civarında bir örgütlülüğü bulunuyor. Son on yılda ölen işçilerin çalıştıkları şirketlere baktığımızda Anadolu Yakası EDAŞ, Gediz EDAŞ, Aydem Enerji, Boğaziçi EDAŞ, Aras Edaş, Meram Edaş, Dicle Edaş, Vangölü EDAŞ, Trakya EDAŞ, Toroslar EDAŞ, Akdeniz EDAŞ, Kayseri ve Civarı EDAŞ, Sakarya EDAŞ, Yeşilırmak EDAŞ, Fırat EDAŞ, Aras EDAŞ, Çamlıbel EDAŞ, Çoruh EDAŞ, Uludağ EDAŞ, Afşin-Elbistan Termik Santrali, Orhaneli Termik Santrali, Tunçbilek Termik Santrali, Seyitömer Termik Santrali, Kemerköy Termik Santrali, Yeniköy Termik Santrali, Çan Termik Santrali, TEİAŞ, DSİ, İSKİ, İGDAŞ, Sulama Birlikleri, Rüzgar Enerji Santralleri, Hidroelektrik Santraller vd. bulunmaktadır. Bu işletmelerin birçoğunda geleneksel olarak hakim olan sendika örgütlüdür. Yani ölen sendikalı işçi sayısının bizim tespit ettiklerimizin çok üstünde olduğunu belirtmemiz gerekiyor.   Enerji işkolunda 74 şehirde ve yurtdışında üç ülkede (Türkiye menşeili şirketlerde çalışan) iş cinayeti tespit etmiş durumdayız: 28 ölüm İstanbul’da; 16 ölüm Kahramanmaraş’ta; 14’er ölüm Konya ve Muğla’da; 13 ölüm Şanlıurfa’da; 12’şer ölüm Adana, Manisa ve Mardin’de; 10’ar ölüm Antalya ve Aydın’da; 9’ar ölüm Diyarbakır, Erzurum, İzmir ve Sivas’ta; 8 ölüm Şırnak’ta; 7’şer ölüm Ankara, Bingöl ve Ordu’da; 6’şar ölüm Adıyaman, Bursa, Denizli, Kayseri ve Samsun’da; 5’er ölüm Ağrı, Artvin, Çanakkale, Hatay, Kocaeli, Niğde, Sakarya ve Van’da; 4’er ölüm Balıkesir, Elazığ, Karabük, Kars, Tekirdağ ve Tokat’ta; 3’er ölüm Bitlis, Hakkari, Kırklareli, Kütahya, Osmaniye, Trabzon, Tunceli ve Zonguldak’ta; 2’şer ölüm Amasya, Burdur, Çankırı, Çorum, Düzce, Edirne, Erzincan, Gaziantep, Isparta, Karaman, Kastamonu, Kırşehir, Mersin, Siirt ve Yalova’da; 1’er ölüm Afyon, Aksaray, Ardahan, Bartın, Batman, Bayburt, Eskişehir, Giresun, Gümüşhane, Iğdır, Malatya, Rize, Sinop ve Yozgat’ta; 4 ölüm Yurtdışında (2 Irak, 1 Lübnan, 1 Suriye) meydana geldi... • Bu tabloya eklemek istediğimiz bir husus var. Ordu Gölköylü işçiler, yurtiçi ve yurtdışında özellikle yüksek gerilim ve elektrik altyapı işlerinde yoğun bir biçimde çalışmaktalar. Bu durum birçok söyleşiye, yazıya da konu olmuş durumda. İş cinayetlerinde de ölen çok sayıda Gölköylü işçi olduğunu belirtelim. 2013-2023 / Enerji İşkolunda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden 372 işçiyi saygıyla anıyoruz... Cumhur Erol, Emrullah Turan, Kürşat Ahmet Ötegen, Mevlüt Koç, Canip Elem, Ertuğrul Gazi Bozdağ, Muhammed İmren, Seçkin Erkin, Sedat Özçelik, Mücahit Tokdemir, Emrullah Narçin, Recep Ağbulut, Erkan Kurt, Muharrem Altıntaş, Uygar Daşkın, Hasan İncebel, Aydın Baskın, Ali Şenel, İlhan Diri, Aydın Güler, Hacı Mehmet Ünlüsoy, Fırat Apaydın, Azat Dikmen, Özcan Benek, Muhammet Mehdi Altürk, M.İ., Çetin Bilen, Mesut Öjbe, Serhat Altay, Tayfun Özcan, Hüseyin Kantaş, Coşkun Adik, Fırat Alan, İsmail Karaca, Eyüp Halil Demirci, Muhammet Yeşil, Özkan Tüzün, Erol Demir, Engin Akyol, Şükrücan Bayraktaroğlu, Hacı Mehmet Şenlenmiş, İhsan Ön, Cihan Gökkaya, Ekrem Yılmaz, Mehmet Yılmaz, Mehmet Samur, İsmail Ünlü, Canip Yıldız, Ali Demir, Emrullah Anşin, Ömer Faruk Kaya, Yunus Bozkır, Musa Çakmak, Abdurrahman Tam, Emrah Kaya, Muharrem Kaya, Murat Kaya, Mustafa Türkmen, İbrahim Zengin, Ali Kılcı, Mehmet Kekil, Adem Hamza, Önder Özcan, Samet Bulun, Recep Yakışık, Emrah Katırcı, Bora Alpago, Ramazan Alper, Ercan Kılıç, Dursun Tuğran, Hakan Bozan, Mürsel Meracıoğlu, Filiz Soydoğan Çiçek, Mustafa Aldemir, Kadir Gökçe, Şuayip Eren, Tümer Kaşık, Erdal Erdoğan, Mehmet Eren, Osman Avcı, İbrahim Öztürk, Ahmet Aslan, Süleyman Tel, İlyas Emir, Soner Türker, Faruk Kirkin, Adem Atak, Mehmet Kebeli, Sıddık Güler, Bahattin Yılmaz, Fahrettin Altunok, Kerim Aslan, Ahmet Aslan, Sinan Durak, Abdulmuttalip Şahin, Okan Sönmez, Burak Karaköse, Serkan Sözden, Hüseyin Onur Gümüş, Taylan Sünbül, Ramazan Karataş, Namık Canbaz, Yahya Şimşek, Galip Arıcı, Bilal Ağır, Muhsin Kaya, Bengül Demirel, Tamer Avunduk, Recep Gündoğdu, Bedriye Özkaya, İbrahim Bölge, Musa Çiçek, Sezer Demireğen, Mustafa Acar, Orhan Demirkafa, Osman Pala, Ramazan Candan, Kadir Eyigün, Ümit Süngur, Faik Cin, Taner Akman, Harun Sarıçiçek, Recep Kılıç, Orhan İnal, Ercan Bozkurt, Onur Aydoğdu, Cafer Gökmen, Ali Rıza Özcan, Sinan Çengel, Murat Oruç, Zafer Çamsarı, Mehmet Eroğlu, Orhan Kartal, Abdulkadir Adıgüzel, Süleyman Şen, Mehmet Karataş, Seyit Akdemir, Kadir Karaduman, Hasan Çakar, Bahattin Gözet, Hakan Küçük, Muhammet Esat Güneş, Anıl Akman, Sefa Kınataş, Ali Arslan, Murat Karakuş, Özgür Özkul, Tuncay Erkul, Fatih Dal, Zülfikar Kaynarpınar, Burak Demirci, Harun Kunaç, Oğuzhan Demirhan, Sedat Yeşilköy, Yaşar Cesur, Muhammed A., Mehmet Ali Kızgın, Halil İbrahim Deniz, Ferdi Mutlu, Şahin Usta, Oktay Ev, Serdar Çayır, Yılmaz Sofuoğlu, Ertuğrul Sofuoğlu, Bilal Usta, Kadir Aydoğdu, Deniz Umman Demirci, Cesur Özdemir, Muhittin Gönül, Hacı Murat Bağlıoğlu, Kürşat Köse, Nurol Vardar, Hüseyin Rehber, İbrahim Ünal, Mustafa Aydemir, İbrahim Balavan, Mevlüt Ergün, Ahmet Sezer, Hazım Şahin, Sabri Özdel, Emre Karatürk, Ramazan Demiroğlu, Ali Rıza Esen, Murat Altun, Umut Özyurt, Ercan Canlı, Şenol Murat, Ahmet Yıkıcı, Fatih Deniz, Güven Türkmen, M.Y., İsmail Şan, Murat Gözüm, Murat Pektaş, Oğuzhan Oğuz, Temel Usta, Burak Budak, Özcan Gökler, Suat İlhan, Ercan Çelikarslan, Murat Evci, Salih Tokgöz, Ali Akbalık, Bilal Kırmızıtoprak, Sefa Akyıldız, Hamdi Paralı, Aziz Gümüş, Nusret Saygı, Sami Dursun, Selim Topal, Abdullah Kongül, Ömer Karaca, Özgür Bektaş, Ekrem Göksu, Tayfun Yiğit, Yasin Duran Esen, Gökhan Yılmaz, Hamit Özelci, Fatih Küçük, Ahmet Tuzcu, Tevrat Şahin, Şiho Fırat, Mehmet Avcılı, Yılmaz Şentürk, Ömer Gündoğdu, Murat Doğan, Mutlu Kaya, Mehmet Reşit Güzel, Ergün Karabulut, Güner Tufan, Birol Demir, Yılmaz Eren, İmdat Çise, Yunus Bıçaklı, Mehmet Altunkaya, Eyüp Güneş, Adıgüzel Caner, Mehmet Talış, Abuzer Erdem, Ensari Can, Cemal Karip, Okan Yüksel, Recep Çıtır, Hüseyin Özkaya, İsa Aygün, İbrahim Top, Kadir A., Tarkan Tokatlı, Mesut Sönmez, Hacı Güneş, Kadir Çiftsüren, İsmail Dökçe, Taner Yalçın, Nazmi Özkaya, Cevat Sezik, Deniz İçli, Salih Pehlivaner, Nuri Gökçay, Ferhat Meram, Hidayet Koçal, Cemil Çamdere, Mesut Sanlı, Baykal Gevşek, Ahmet Kuş, Gencay Küçük, Yunus Büyükyavuz, Gökhan Keske, Erhan Erdem, Recep Cavga, Kahraman Oruç, Veli Gök, Eyüp Çatalbaş, Adil Yıldızlı, Ali Doğan, Erol Karakolu, Semih Akkoyun, Mehmet Öksüz, Mustafa Gök, Ahmet Bayraktar, Hasan Duman, Salih Dursun, Sinan Aksoy, Erdoğan Aynı, Alaaddin Güngör, Şamil Yıldız, Canan Küçükkaya, Savaş Kılıç, Sadi Eker, Oktay Çelebi, Ömer Şahan, Tayfun Hellaç, Fahri Kontaş, Semih Yavaş, Mehmet Öles, Mehmet Özdemir, Davut Sancar, Levent Keser, Yusuf Yıldız, Süleyman Ulu, Tuncay Hakan, Dilaver Tomak, Salih Afşin, Aslan Kaya, Mustafa Ceylan, Şaban Kuru, Ahmet Cömert, Ali Kıllı, Salih Geçen, Celal Ürün, İbrahim Akman, Kazım Taş, Bahattin Bilgiç, Mehmet Esen, Hakan Karaca, Osman Kocakır, Yener Oktan, Hakan Alev, Engin Uğurlu, Figen Budak, Ahmet Şahin, Mehmet Ekinci, Tuncer Kılıçkan, Atıf Yılmaz, Mehmet Çimenlidal, Bekir Akar, Zafer Tasasız, Ahmet Arslan, Zafer Akgül, Mustafa Atan, Erkan Özkan, Aşkın Yılmaz, Haşim Yılmaz, Taner Aydın, Osman Çelik, Murat Göçmen, Veysi Akyüz, Vedat Avcı, Mehmet Baz, Ziya Ceylan, Ali Kahraman, Ekrem Demir, Halil Köymen, Şefik Elgören, Emrah Kurt, Ferhat Durdu, Osman İşlek, Murat Üstünel, Hasan Çoruk, Mustafa Kaya, Lütfi Çelik, Soner Çiçek, Ayhan İşçan, İsmet Erdoğan, Mustafa Uçarkuş, İlyas Çakır, Musa Kasap, Beraat Boz, Yusuf Gönülalan, Erhan Karatekin, Erdem Ezgi, Seçkin Şen, Seyyid Mehmet Koşan, İsmail Kaynak, İbrahim Ethem Bilek, Erol Çelik, Veysel Elaltunterin, Abdurrahman Laçin, Faik Cengiz, Osman Alaer, Emrah Soyal, İsmail Hakkı Tüzün, İhsan Çelik, Kerim Çakır...  
Öncelikle Tunceli’de hakları için direnen Enerji-Sen üyesi Aksa Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. (FEDAŞ) işçilerini selamlıyoruz... Raporumuzun girişinde “FEDAŞ işçisi arkadaşlarımız ne istiyor” sorusunu gündeme getirmek istiyoruz. Biz sorduk, onlar yanıtladı:

FEDAŞ işçileri ‘yaşamak için’ 44 gündür direnişte..
Enerji işkolunda son on yılda en az 372 işçi çalışırken hayatını kaybetti


1- Asgari ücret düzeyinde maaş alıp yüksek iş temposuyla çalışmaya zorlanan işçiler, işçi alımı yapılarak iş yoğunluklarının azaltılmasını, maaşlarının insanca yaşayacak bir düzeye yükseltilmesini, mobbing, baskı ve tehditlerin son bulmasını talep ediyor.

2- Örneğin sekiz işçinin yapacağı bir iş iki işçiye kısa bir sürede yaptırılmaya çalışılıyor. Bu da çoğu zaman iş kazalarının olmasına neden oluyor. Kazancı Holding’e bağlı FEDAŞ yöneticileri işçiler üzerinde sürekli bir baskıyla işi sürdürüyor.

3- İşçi sağlığı ve iş güvenliği görmezden geliniyor. Daha bir hafta önce Elazığ ve Bingöl’de iki işçi arkadaşımız çalışırken ağır yaralandı. Hayati önem taşıyan bir işkolu olan enerji işkolunda işçilerin hayatı işverenler için maalesef önem taşımıyor.

4- İçinde bulunduğumuz enflasyon, pahalılık koşullarında asgari ücret seviyesinde ücretlerle çalışıyoruz. Önceki yıllarda kazandığımız mesai ve yemek ücretleri hakkımız bile yıldan yıla eriyerek gülünç rakamlara düşmüş durumda.

5- Yazın kırk derece sıcakta kışın sıfırın altında soğukta zorlu arazi şartlarında kalitesiz ekipmanlarla çalışıyoruz.

İşte FEDAŞ işçileri ve sendika, sorunların çözümü için patronla her türlü diyalog kanallarını da kullanmasına rağmen önce 17 işçi hukuksuzca işten çıkarıldı. İşten çıkarılan Feyyaz Doğan yaşadığı strese bağlı olarak kalp krizi geçirdi ve iki gün yoğun bakımda kaldı. Devamında Elazığ’da Bölge Müdürlüğü’nde gerçekleştirilen görüşme sonrası 17 işçi daha işten çıkarıldı ve sayı 32’ye yükseldi.

Bu süreçte yaşananları sorduk:

6- 44 gündür yasalar çerçevesinde “işten kaçınma hakkı”mızı kullanarak acil durumlar hariç işe çıkmıyoruz.

7- Hastane ve kentin su pompaları gibi acil durum gerektiren arızaları yapmamıza rağmen Fırat Aksa, abonelerine SMS’ler atarak yaşanan arızaların sorumlusunun işçiler olduğunu ifade edip halkla işçileri karşı karşıya getirmeye çalıştı.

8- Şirket yöneticileri buradaki işçilerin sorunlarını çözmek yerine çevre illerden işçi getirip bilmedikleri hatlarda çalışmaya zorladılar.

9- Çevre illerden getirilen işçi arkadaşlarımızla konuştuğumuzda “işten atılmakla tehdit edildik ondan geldik” diyorlar. Bilmedikleri hatlarda, trafolarda canlarıı pahasına çalıştırmak istiyorlar. Biz kendi durumumuzu anlattığımızda polis-jandarma zorlanmasına rağmen “çalışmak istemiyoruz kimsenin ekmeğinde gözümüz yok” diyerek geri dönüyorlar...

Ve sonsöz olarak da ekliyorlar: “İşçiyiz, Haklıyız, Kazanacağız...”

Enerji işçileri, 12 yıldır mücadelesini sürdüren İSİG Meclisi’nin de kurucu unsurlarından birisini oluşturuyor. Bu noktada dayanışmamızı güçlendirmek ve işkolundaki mücadeleye katkı sağlamak için hazırladığımız son on yılı kapsayan “Enerji İşkolu İş Cinayetleri Raporu”nu paylaşıyoruz...

 

Yüzde 64’ünü ulusal basından; yüzde 36’sını ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, sendikalar ve yerel basından öğrendiğimiz bilgilere dayanarak tespit ettiğimiz kadarıyla, 2013 yılında 33 işçi, 2014 yılında 31 işçi, 2015 yılında 39 işçi, 2016 yılında 35 işçi, 2017 yılında 49 işçi, 2018 yılında 10 işçi, 2019 yılında 40 işçi, 2020 yılında 41 işçi, 2021 yılında 32 işçi, 2022 yılında 42 işçi ve 2022 yılının ilk sekiz ayında 20 işçi olmak üzere; 2013 yılından bugüne “en az” 372 enerji işçisi “iş cinayetleri”nde hayatını kaybetti...

Enerji işçilerinin ölümlerine dair bazı hususun altını çizelim:

• Temel kriterimiz “bütün iş kazalarının önlenebilir olduğu”dur. İşçi ölümlerinin önlenebilir olması yüzünden yaşananları “iş kazası” değil “iş cinayeti” olarak tanımlıyoruz.

• Bizler hazırladığımız raporlarda “geniş anlamda işkollarını” temel almamıza rağmen bu rapora özel olarak “dar anlamda nace kodlarını” esas aldık. Yoksa bu işkolundaki birçok arkadaşımızın işsizlik ya da iş değiştirme süreçlerinde “serbest elektrikçilik” yaptığını hatırlatmakta fayda var.

• Geleneksel olarak enerji işkolunda çalışanların büyük bir çoğunluğu erkek işçi. Kadın işçiler çoğunlukla büro işlerinde çalışıyorlar. Bu dönemde sadece dört kadın işçinin ölümünü tespit edebildik. Kaybettiğimiz kadın arkadaşlarımız rüzgar enerji santralinde yardımcı hizmetlerde, doğalgaz müşteri hizmetlerinde, özel firmada üretim biriminde ve hidroelektrik santralinde elektrik teknisyeni olarak çalışıyorlardı.

• Yine enerji işkolunda taşeron gibi esnek çalıştırma modelleri yaygın olsa da “mülteci-göçmen işçi” çalıştırıldığına dair elimize ulaşan bir bilgi yok. Ancak taşeron marifetiyle kısa süreli yardımcı işlerde (trafo boyama, DSİ’de tel çekme vb.) mülteci-göçmen işçi çalıştırıldığına şahit olduk.

 

Enerji işkolunda iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle:

Elektrik Çarpması nedeniyle 168 işçi; Yüksekten Düşme nedeniyle 48 işçi; Trafik, Servis Kazası nedeniyle 48 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 30 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 14 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 13 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 12 işçi; Covid-19 nedeniyle 10 işçi; Şiddet nedeniyle 8 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 6 işçi; Kesilme, Kopma nedeniyle 3 işçi; İntihar nedeniyle 3 işçi; diğer nedenlerden dolayı 9 işçi hayatını kaybetti…

• Elektrik çarpması sonucu ölümler, yüksekten düşmeler, yanma ve patlamalar ilk sıralardaki ölüm nedenleri. Temel önlemler alınsa ve denetimler yapılsa bu ölümlerin önlenebileceği aşikar. (İSİG Meclisi’nin tasnifleri tüm işkollarına göre yapıldığı için enerji işkolundaki ölüm nedenlerinin ayrıntılı incelenmesi gerekir. Zira elektrik çarpması, ark parlaması, yüksekten düşme, yanma, kalp krizi gibi ölüm nedenleri işkolunda içiçe geçmektedir.)

• Enerji altında çalışma ve enerji hatlarına yakın çalışma yaygın olduğu için alçak gerilim ve yüksek gerilimde elektrik akıma kapılıp ağır yanık (çoğu bölgede yanık üniteleri de yok) ve yaralanmalarla yaşamak zorunda kalan çok sayıda işçi var. Yine manyetik alan ve radyasyon maruziyetinin henüz sebebi açıklanmamış meslek hastalıklarına neden olabileceği de ekleyelim.

 

Enerji işkolunda iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle:

14 yaş ve altı 1 çocuk işçi,
15-17 yaş arası 1 çocuk/genç işçi,
18-29 yaş arası 116 işçi,
30-49 yaş arası 208 işçi,
50-64 yaş arası 31 işçi,
65 yaş ve üstü 4 işçi,
Yaşını bilmediğimiz 11 işçi hayatını kaybetti…

• Türkiye’de neredeyse çocuk işçiliğin olmadığı sektörlerden birisi enerjidir. Ancak TEİAŞ’ın yüksek gerilim ve altyapı çalışmalarında çalışan taşeron şirketlerde temel olarak “aile emeği” esastır ve toplu olarak çalışmaya gelen erkek işçiler içinde “yardım eden” gençler/çocuklar da bulunmaktadır. Ölen iki çocuk da bu kapsamda çalışmaktaydı.

• Sektörde özellikle iki yıllık yüksek okul mezunu çok sayıda genç işçi çalışmaktadır. Nitekim ölen işçilerin üçte biri 30 yaş altındaki genç işçilerdir ve güvencesiz koşullarda çalışmaktadırlar.

• Sektör en geç özelleştirmelerin hayata geçirilebildiği ve hala devlet işletmelerinin olduğu bir alandır. Bu yüzden 50 yaş üstündeki ölümler Türkiye ortalamasının altındadır. Bu durum belli bir yaş üstü ve kalifiye olan enerji işçilerinin eski kuşağının görece olarak daha korunmalı çalışmış olduğunun bir göstergesiydi.

 

Enerji işkolunda iş cinayetlerinde ölenlerin 19’u (yüzde 5,1) sendikalı işçi, 353’ü ise (yüzde 94,9) sendikasız. Bu noktada bazı hususların altını çizmek gerekiyor.

• Sendikaların açıklamaları, taziyeler, sosyal medya paylaşımlarını takip ederek ya da mesai arkadaşlarının bildirimlerine göre tespit edebildiğimiz kadarıyla ölen işçilerin 19’u sendikalı. Ancak sektörde geleneksel olarak hakim bir sendika mevcut ve son açıklanan istatistiklere göre de yüzde 27 civarında bir örgütlülüğü bulunuyor.

Son on yılda ölen işçilerin çalıştıkları şirketlere baktığımızda Anadolu Yakası EDAŞ, Gediz EDAŞ, Aydem Enerji, Boğaziçi EDAŞ, Aras Edaş, Meram Edaş, Dicle Edaş, Vangölü EDAŞ, Trakya EDAŞ, Toroslar EDAŞ, Akdeniz EDAŞ, Kayseri ve Civarı EDAŞ, Sakarya EDAŞ, Yeşilırmak EDAŞ, Fırat EDAŞ, Aras EDAŞ, Çamlıbel EDAŞ, Çoruh EDAŞ, Uludağ EDAŞ, Afşin-Elbistan Termik Santrali, Orhaneli Termik Santrali, Tunçbilek Termik Santrali, Seyitömer Termik Santrali, Kemerköy Termik Santrali, Yeniköy Termik Santrali, Çan Termik Santrali, TEİAŞ, DSİ, İSKİ, İGDAŞ, Sulama Birlikleri, Rüzgar Enerji Santralleri, Hidroelektrik Santraller vd. bulunmaktadır.

Bu işletmelerin birçoğunda geleneksel olarak hakim olan sendika örgütlüdür. Yani ölen sendikalı işçi sayısının bizim tespit ettiklerimizin çok üstünde olduğunu belirtmemiz gerekiyor.

 

Enerji işkolunda 74 şehirde ve yurtdışında üç ülkede (Türkiye menşeili şirketlerde çalışan) iş cinayeti tespit etmiş durumdayız:

28 ölüm İstanbul’da; 16 ölüm Kahramanmaraş’ta; 14’er ölüm Konya ve Muğla’da; 13 ölüm Şanlıurfa’da; 12’şer ölüm Adana, Manisa ve Mardin’de; 10’ar ölüm Antalya ve Aydın’da; 9’ar ölüm Diyarbakır, Erzurum, İzmir ve Sivas’ta; 8 ölüm Şırnak’ta; 7’şer ölüm Ankara, Bingöl ve Ordu’da; 6’şar ölüm Adıyaman, Bursa, Denizli, Kayseri ve Samsun’da; 5’er ölüm Ağrı, Artvin, Çanakkale, Hatay, Kocaeli, Niğde, Sakarya ve Van’da; 4’er ölüm Balıkesir, Elazığ, Karabük, Kars, Tekirdağ ve Tokat’ta; 3’er ölüm Bitlis, Hakkari, Kırklareli, Kütahya, Osmaniye, Trabzon, Tunceli ve Zonguldak’ta; 2’şer ölüm Amasya, Burdur, Çankırı, Çorum, Düzce, Edirne, Erzincan, Gaziantep, Isparta, Karaman, Kastamonu, Kırşehir, Mersin, Siirt ve Yalova’da; 1’er ölüm Afyon, Aksaray, Ardahan, Bartın, Batman, Bayburt, Eskişehir, Giresun, Gümüşhane, Iğdır, Malatya, Rize, Sinop ve Yozgat’ta; 4 ölüm Yurtdışında (2 Irak, 1 Lübnan, 1 Suriye) meydana geldi...

• Bu tabloya eklemek istediğimiz bir husus var. Ordu Gölköylü işçiler, yurtiçi ve yurtdışında özellikle yüksek gerilim ve elektrik altyapı işlerinde yoğun bir biçimde çalışmaktalar. Bu durum birçok söyleşiye, yazıya da konu olmuş durumda. İş cinayetlerinde de ölen çok sayıda Gölköylü işçi olduğunu belirtelim.

2013-2023 / Enerji İşkolunda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden 372 işçiyi saygıyla anıyoruz...
Cumhur Erol, Emrullah Turan, Kürşat Ahmet Ötegen, Mevlüt Koç, Canip Elem, Ertuğrul Gazi Bozdağ, Muhammed İmren, Seçkin Erkin, Sedat Özçelik, Mücahit Tokdemir, Emrullah Narçin, Recep Ağbulut, Erkan Kurt, Muharrem Altıntaş, Uygar Daşkın, Hasan İncebel, Aydın Baskın, Ali Şenel, İlhan Diri, Aydın Güler, Hacı Mehmet Ünlüsoy, Fırat Apaydın, Azat Dikmen, Özcan Benek, Muhammet Mehdi Altürk, M.İ., Çetin Bilen, Mesut Öjbe, Serhat Altay, Tayfun Özcan, Hüseyin Kantaş, Coşkun Adik, Fırat Alan, İsmail Karaca, Eyüp Halil Demirci, Muhammet Yeşil, Özkan Tüzün, Erol Demir, Engin Akyol, Şükrücan Bayraktaroğlu, Hacı Mehmet Şenlenmiş, İhsan Ön, Cihan Gökkaya, Ekrem Yılmaz, Mehmet Yılmaz, Mehmet Samur, İsmail Ünlü, Canip Yıldız, Ali Demir, Emrullah Anşin, Ömer Faruk Kaya, Yunus Bozkır, Musa Çakmak, Abdurrahman Tam, Emrah Kaya, Muharrem Kaya, Murat Kaya, Mustafa Türkmen, İbrahim Zengin, Ali Kılcı, Mehmet Kekil, Adem Hamza, Önder Özcan, Samet Bulun, Recep Yakışık, Emrah Katırcı, Bora Alpago, Ramazan Alper, Ercan Kılıç, Dursun Tuğran, Hakan Bozan, Mürsel Meracıoğlu, Filiz Soydoğan Çiçek, Mustafa Aldemir, Kadir Gökçe, Şuayip Eren, Tümer Kaşık, Erdal Erdoğan, Mehmet Eren, Osman Avcı, İbrahim Öztürk, Ahmet Aslan, Süleyman Tel, İlyas Emir, Soner Türker, Faruk Kirkin, Adem Atak, Mehmet Kebeli, Sıddık Güler, Bahattin Yılmaz, Fahrettin Altunok, Kerim Aslan, Ahmet Aslan, Sinan Durak, Abdulmuttalip Şahin, Okan Sönmez, Burak Karaköse, Serkan Sözden, Hüseyin Onur Gümüş, Taylan Sünbül, Ramazan Karataş, Namık Canbaz, Yahya Şimşek, Galip Arıcı, Bilal Ağır, Muhsin Kaya, Bengül Demirel, Tamer Avunduk, Recep Gündoğdu, Bedriye Özkaya, İbrahim Bölge, Musa Çiçek, Sezer Demireğen, Mustafa Acar, Orhan Demirkafa, Osman Pala, Ramazan Candan, Kadir Eyigün, Ümit Süngur, Faik Cin, Taner Akman, Harun Sarıçiçek, Recep Kılıç, Orhan İnal, Ercan Bozkurt, Onur Aydoğdu, Cafer Gökmen, Ali Rıza Özcan, Sinan Çengel, Murat Oruç, Zafer Çamsarı, Mehmet Eroğlu, Orhan Kartal, Abdulkadir Adıgüzel, Süleyman Şen, Mehmet Karataş, Seyit Akdemir, Kadir Karaduman, Hasan Çakar, Bahattin Gözet, Hakan Küçük, Muhammet Esat Güneş, Anıl Akman, Sefa Kınataş, Ali Arslan, Murat Karakuş, Özgür Özkul, Tuncay Erkul, Fatih Dal, Zülfikar Kaynarpınar, Burak Demirci, Harun Kunaç, Oğuzhan Demirhan, Sedat Yeşilköy, Yaşar Cesur, Muhammed A., Mehmet Ali Kızgın, Halil İbrahim Deniz, Ferdi Mutlu, Şahin Usta, Oktay Ev, Serdar Çayır, Yılmaz Sofuoğlu, Ertuğrul Sofuoğlu, Bilal Usta, Kadir Aydoğdu, Deniz Umman Demirci, Cesur Özdemir, Muhittin Gönül, Hacı Murat Bağlıoğlu, Kürşat Köse, Nurol Vardar, Hüseyin Rehber, İbrahim Ünal, Mustafa Aydemir, İbrahim Balavan, Mevlüt Ergün, Ahmet Sezer, Hazım Şahin, Sabri Özdel, Emre Karatürk, Ramazan Demiroğlu, Ali Rıza Esen, Murat Altun, Umut Özyurt, Ercan Canlı, Şenol Murat, Ahmet Yıkıcı, Fatih Deniz, Güven Türkmen, M.Y., İsmail Şan, Murat Gözüm, Murat Pektaş, Oğuzhan Oğuz, Temel Usta, Burak Budak, Özcan Gökler, Suat İlhan, Ercan Çelikarslan, Murat Evci, Salih Tokgöz, Ali Akbalık, Bilal Kırmızıtoprak, Sefa Akyıldız, Hamdi Paralı, Aziz Gümüş, Nusret Saygı, Sami Dursun, Selim Topal, Abdullah Kongül, Ömer Karaca, Özgür Bektaş, Ekrem Göksu, Tayfun Yiğit, Yasin Duran Esen, Gökhan Yılmaz, Hamit Özelci, Fatih Küçük, Ahmet Tuzcu, Tevrat Şahin, Şiho Fırat, Mehmet Avcılı, Yılmaz Şentürk, Ömer Gündoğdu, Murat Doğan, Mutlu Kaya, Mehmet Reşit Güzel, Ergün Karabulut, Güner Tufan, Birol Demir, Yılmaz Eren, İmdat Çise, Yunus Bıçaklı, Mehmet Altunkaya, Eyüp Güneş, Adıgüzel Caner, Mehmet Talış, Abuzer Erdem, Ensari Can, Cemal Karip, Okan Yüksel, Recep Çıtır, Hüseyin Özkaya, İsa Aygün, İbrahim Top, Kadir A., Tarkan Tokatlı, Mesut Sönmez, Hacı Güneş, Kadir Çiftsüren, İsmail Dökçe, Taner Yalçın, Nazmi Özkaya, Cevat Sezik, Deniz İçli, Salih Pehlivaner, Nuri Gökçay, Ferhat Meram, Hidayet Koçal, Cemil Çamdere, Mesut Sanlı, Baykal Gevşek, Ahmet Kuş, Gencay Küçük, Yunus Büyükyavuz, Gökhan Keske, Erhan Erdem, Recep Cavga, Kahraman Oruç, Veli Gök, Eyüp Çatalbaş, Adil Yıldızlı, Ali Doğan, Erol Karakolu, Semih Akkoyun, Mehmet Öksüz, Mustafa Gök, Ahmet Bayraktar, Hasan Duman, Salih Dursun, Sinan Aksoy, Erdoğan Aynı, Alaaddin Güngör, Şamil Yıldız, Canan Küçükkaya, Savaş Kılıç, Sadi Eker, Oktay Çelebi, Ömer Şahan, Tayfun Hellaç, Fahri Kontaş, Semih Yavaş, Mehmet Öles, Mehmet Özdemir, Davut Sancar, Levent Keser, Yusuf Yıldız, Süleyman Ulu, Tuncay Hakan, Dilaver Tomak, Salih Afşin, Aslan Kaya, Mustafa Ceylan, Şaban Kuru, Ahmet Cömert, Ali Kıllı, Salih Geçen, Celal Ürün, İbrahim Akman, Kazım Taş, Bahattin Bilgiç, Mehmet Esen, Hakan Karaca, Osman Kocakır, Yener Oktan, Hakan Alev, Engin Uğurlu, Figen Budak, Ahmet Şahin, Mehmet Ekinci, Tuncer Kılıçkan, Atıf Yılmaz, Mehmet Çimenlidal, Bekir Akar, Zafer Tasasız, Ahmet Arslan, Zafer Akgül, Mustafa Atan, Erkan Özkan, Aşkın Yılmaz, Haşim Yılmaz, Taner Aydın, Osman Çelik, Murat Göçmen, Veysi Akyüz, Vedat Avcı, Mehmet Baz, Ziya Ceylan, Ali Kahraman, Ekrem Demir, Halil Köymen, Şefik Elgören, Emrah Kurt, Ferhat Durdu, Osman İşlek, Murat Üstünel, Hasan Çoruk, Mustafa Kaya, Lütfi Çelik, Soner Çiçek, Ayhan İşçan, İsmet Erdoğan, Mustafa Uçarkuş, İlyas Çakır, Musa Kasap, Beraat Boz, Yusuf Gönülalan, Erhan Karatekin, Erdem Ezgi, Seçkin Şen, Seyyid Mehmet Koşan, İsmail Kaynak, İbrahim Ethem Bilek, Erol Çelik, Veysel Elaltunterin, Abdurrahman Laçin, Faik Cengiz, Osman Alaer, Emrah Soyal, İsmail Hakkı Tüzün, İhsan Çelik, Kerim Çakır...

 
Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve marmaracagdas.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.
.com/890.js">

deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler 2023 bahis siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler